|
Mortgage, Finans Sektörüne Ne Getirir?
Bahadır TEKER
Sabah Gazetesi Yazarı
Yeni konut finansman sistemi ile birçok yenilikler
geliyor. Bunlardan en önemlisi finans sistemine yeni
açılımlar getirmesi.
Mevcut sistemde bankalar mevduat sahiplerinden
topladıkları kaynakları kredi olarak, çoğunlukla da
tüketicilere konut kredisi olarak dağıtıyor. Yeni
sistemde ise, ulusal ve uluslararası sermaye
piyasalarından ipotek teminatlı menkul kıymetler
aracılığı ile kaynak toplanması imkanı getiriliyor.
Yatırımcılardan toplanan paraların konut kredisi
olarak tüketicilere dağıtılmasını iki aşamada
incelemek mümkün. Birincisi vatandaşın gördüğü yüzü
birincil piyasalar, ikincisi finans kurumlarını
ilgilendiren, işin mutfağı ikincil piyasalar.
Birincil piyasa, vatandaşa doğrudan kredi sağlayan
kurumları içeriyor. Bugün sadece bankalar ve özel
finans kurumları (yeni ismi ile katılım bankaları)
konut kredisi sağlıyor.
Kanun değişikliği ile beraber finansal kiralama
şirketleri ve finansman şirketleri de konut kredisi
vermeye başlayacaklar. Kanun tasarısı, birincil
piyasa ile ilgili olarak tüketiciyi koruma, ipoteğin
paraya çevrilmesi, vergi, gayrimenkul değerlemesine
ilişkin tüketiciyi koruma ve bilgilendirme,
icra-iflas, gayrimenkul değer tespiti ve bazı vergi
düzenlemelerinde değişiklikler içeriyor. Kanunun
getirdiği en önemli değişiklikler daha çok ikincil
piyasalarda olacak. İşin mutfağında olacak bu
değişiklikler vatandaş tarafından fark edilmeyecek,
ancak sistemin etkinliği açısından önemli etkiler
yaratacak.
* Konut kredileri 20-30 senelik uzun vadeli
krediler. Bu kredilerin 3- 4 ay vadeli mevduatla
uzun süre yüksek miktarda fonlanması mümkün değil.
Bu sebeple kredi kuruluşlarının konut kredisi için
kullanacakları kaynak da uzun vadeli olmak zorunda.
Aksi takdirde vade uyumsuzluğu, konut kredisi veren
kuruluşların zor duruma düşmesine neden olabilir.
* Kredi kuruluşlarının vade uyumsuzluğundan
kaçınabilmeleri, uzun vadeli fon bulabilmeleri ile
mümkün. Uzun vadeli fonlar sermaye piyasalarından,
uzun vadeli yatırımcılardan temin edilebilir.
İkincil piyasa dediğimiz bu piyasalar, gelişmiş
ülkelerde konut kredilerini besleyen en önemli
kaynak.
* Yeni konut finansman sistemi ile ilgili hazırlanan
kanun taslağı gelişmiş ülkelerde kullanılan menkul
kıymetleri, finansman sistemini ve yardımcı
finansman kurumlarını tanımlıyor ve bu sistemlerin
çalışma prensiplerini düzenliyor. Bu sistem yabancı
fonların Türkiye’ye gelmesini sağlayacak.
* Yeni sistemle birlikte vatandaşın gözü ile
değişiklikler kısa vadede anlaşılmayacak. Orta ve
uzun vadede konut finansman sisteminin etkin bir
şekilde çalışması ile beraber hem Türkiye’ye
yönelecek sermaye artacak hem de konut kredi
faizleri düşecek.
* Mortgage sistemlerinin oturması birçok ülkede
onlarca yıl sürdü. Türkiye bu süreçleri belki diğer
ülkelere göre daha hızlı yaşayacak, ancak yine de
gerçek anlamda konut finansman sisteminin yerleşmesi
zaman alacak.
Kaynak: Sabah Gazetesi
|
