GAYRİMENKUL SEKTÖRÜNDE NASIL PARA KAZANILIR

Fiyatların iki yıldır durgun bir seyir izlediğini, makul fiyatlardan emlak almanın mümkün olduğu bu dönemde, "Gayrimenkulden kazanç elde etmenin yolları nelerdir?", "Emlak alırken nelere dikkat etmeli" soruları önem kazanıyor.

Gayrimenkul değer artışının yüksek olduğu büyük şehirler artık kabına sığmıyor. Nüfusun hızla artması, şehrin iç kısımlarında arsa bulmanın imkansız hale gelmesi ve gayrimenkul fiyatlarının yüksek olması yatırımların şehir dışına taşınmasına neden oluyor. Bu gelişmede insanların şehrin karmaşasından uzak ama şehre yakın yerleri tercih etmeleri de önemli rol oynuyor. Son yıllarda başlayan bu trend kuşkusuz 2000'li yıllarda da artarak devam edecek. Özellikle İstanbul, İzmir, Ankara gibi büyük şehirlerde gelişmeye açık yerlere yatırımı tavsiye ediyorum. Bakir yerlere yatırım her zaman çok kazandırıyor. Gelişimin yönünde havaalanı, otoban, sanayi merkezi gibi büyük projelerin etkili oluyor. Yatırımcıların şehrin gelişim yönü doğrultusunda yatırımlarını yönlendirmeleri gerekiyor. Büyük şehirlerin hızla genişlediği düşünüldüğünde bu bölgedeki gayrimenkul fiyatları çok kısa zamanda katlanıyor. İlk önce arsa ile başlayacak gayrimenkul yatırımı daha sonra gelişim trendine göre konut ve işyerine dönüştürülebilir. Nitekim şehrin dışında toplu konutlarla başlayan gelişme daha sonra iş merkezlerini ve plazaları da bu bölgeye taşıyor.

Arsa ve işyeri tercih edilmeli
Yatırım için özellikle işyeri ve arsayı tavsiye ediyorum. Kendi konut ihtiyacını gidermiş yatırımcıların ikinci bir konut almalarının akıllıca olmadığını düşünüyorum. İşyeri yıpranma açısından konut kadar problem çıkarmıyor. Konut çabuk yıprandığından sahibini değer kaybına uğratıyor. Ayrıca konutta değer artışı işyeri ve arsaya göre daha yavaştır. Konut sahibi zaman içinde konutunu satıp işyeri alamaz ancak işyeri sahibi rahatlıkla birkaç konut alabilir. Arsa ise en riskli ama en çok kazandıran yatırım aracıdır. İmarsız arsalar üzerinden imar geçmesi, yapılaşmanın çok düşük olduğu bölgelerin zaman içinde aşırı taleple karşılaşması gibi gelişmeler arsa yatırımcılarına hiçbir yatırım aracının sağlamadığı kazancı sağlıyor.

Bakir yerlere yatırım yapın
Özellikle büyük şehirlerde nüfus artışı ve göçle birlikte yapılaşmanın sürekli şehrin dışına doğru yayılıyor. Bu nedenle arsa yatırımları için gelişmemiş, bakir bölgeler tercih edilmeli. Fiyatların ucuz olduğu bakir yerler uzun süre beklemeyi gerektirir. Bekleme sürecinin sonunda gerçekleştirilen projeler, birden o bölgedeki fiyatların yükselmesine, yatırımcının zaman zaman bire on kazanmasına neden olur. Eğer risk göze alınamıyorsa mutlaka imarlı arsalara yatırım tercih etmeli. Yatırımcı mutlaka satıcıdan imar durumu belgesini istemeli, bununla da yetinmeyip belgenin eski tarihli olup olmadığını araştırmalıdır. Arsanın büyüklüğü de son derece önemlidir. Yatırımcıların imkanları ölçüsünde mümkün olduğu kadar büyük arsa almalarını tavsiye ediyorum. Çünkü arsa büyüdükçe m2 birim fiyatı düşer. Ayrıca yatırımcı arsayı küçük parsellere bölerek satma ve çok kazanma imkanına sahip olur. Ulaşım ve altyapı arsanın değerini etkiler. Merkezi noktalara uzak ve ulaşım problemi olan arsalara yatırım uzun vade gerektirir. Ancak bu arsalar, ulaşım problemi çözüldüğünde çok fazla prim yapar. Arsanın yola cephesi ve cephe genişliği değerini yükseltir. Bu arsaların fiyat artışı süreklidir. Altyapı durumu da arsanın değerini belirler. Altyapı maliyetlerinin çok yüksek olması nedeniyle altyapısı yetersiz olan yerler kısa vadeli düşünen yatırımcılar tarafından tercih edilmemelidir. Doğal güzellik ve yakın çevredeki yapılar da arsanın gelecekteki yapısını gösteren bir mercek gibidir. Özellikle şehrin karmaşasından kaçıp kendini doğanın kucağına atmak isteyenlerin hızla arttığı son yıllarda doğa güzelliği ön plana çıkan yerlere yatırım kazandırıyor.

Nüfus yoğunluğuna dikkat edin
İşyeri yatırımında dikkat edilmesi gereken en önemli husus işyerinin bulunduğu caddenin işlerliğidir. İşyerinin değerini büyük ölçüde caddenin işlerliği belirler.Yapım yılı, bulunduğu konum, büyüklüğü, tavan yüksekliği, otopark da işyerini değerli kılan diğer faktörlerdir. Plaza ve iş merkezlerinde bu faktörlerin yanı sıra, güvenlik sistemi, havalandırma sistemi, yangın sistemi, jeneratör, açık ve kapalı otopark, ısıtma-soğutma sistemi, tesisat, telefon kapasitesi, asansör sayısı ve sistemi, dış cephe, ortak alanlar, restoran, cafe, seminer ve toplantı salonları öne çıkmaktadır. Nüfus arttıkça yeni iş merkezi ve plazalara ihtiyaç duyulduğundan yapılaşmanın yoğun olduğu bölgelerde ileriye dönük olarak işyeri yatırımı yapmanın daha yararlı olduğu görülür.

Sitelere yatırım yapın
Konutun değerini belirleyen kriterler ise şunlardır: İnşaat kalitesi, arsa alanı, konumu, toplum kullanım alanı, sosyal tesisleri, yeşil alan yüzdesi, yapım yılı, mevkii, deniz manzarası, ısınma durumu, güvenlik sistemi, çevre düzenlemesi, spor kompleksi, kapıcı dairesi, asansör, hidrofor + su deposu, açık otopark, kapalı otopark, aidat, havuz, şömine ve barbekü. Turistik tesis ve yazlık değerinde ise bu kriterlerin yanı sıra deniz manzarası, denizin temizliği, bölgede suyun olmasının da önemli rol oynar. Son yıllarda sosyal tesisleri, yeşil alanları ile dikkat çeken toplu konutlara talepte ciddi bir artış söz konusu. Ulaşım sorunu

olmayan, şehrin dışındaki siteler tercih edilmeli. Ayrıca son yıllarda revaçta olan çiftlik evlerine yatırımında oldukça kazandırdığı görülüyor.