|
GAYRİMENKUL YATIRIM ORTAKLIĞINDA DİKKAT EDİLECEKLER
Güvenli
ve en az riskle kazanç sağlamak isteyenlere yeni bir
alternatif sunan emlak yatırım ortaklğı, Türkiye'de
henüz yeni bir yatırım modelidir.
A- Emlak Yatırım Ortaklığının Amacı
Emlak
yatırım ortaklığının amacı, getiri potansiyeli
yüksek emlaklara, emlaka dayalı projelere yatırım
yapmak, portföyündeki emlaklardan kira geliri elde
etmek ve bu şekilde kira ve alım satım kazançları
yoluyla emlakların yüksek gelirine ulaşmaktır. Emlak
yatırım ortaklığının hisse senedini alarak ortak
olan bir yatırımcı, yüksek getirili emlaklardan
dolaylı olarak yararlanmış olmaktadır. Portföyündeki
emlakları alım satımından kar sağlayan emlak yatırım
ortaklığı, dönem sonunda bu karı ortaklarına pay
olarak dağıtacak ve emlak gelirini ortaklarına
aktaracaktır. Emlakın kendisinin değil, ona yatırım
yapan bir şirketin hisse senetlerinin satın
alınması, emlak yatırımının likidite edilmesi
sorununu ortadan kaldırmaktadır.
B- Emlak Yatırım Ortaklığının Yatırımcılarına
Sağladığı Avantajlar
Yatırımcılar,
emlak yatırım ortaklığı hisse senetlerini borsada
likidite etmek yanında, borsada oluşan fiyat
dalgalanmalarından da yararlanırlar. Ayrıca,
şirketin portföyü bu alanda uzman kişiler tarafından
yönetildiğinden, herhangi bir kişinin kendi başına
yatırım yapmasından daha etkin sonuçlar elde
edilebilecektir.
— Yatırımcılar, emlak sektörünün profesyonelleri
tarafından yönlendiriliyor ve gayrimenkul
yatırımlarına likidite kazandırılıyor.
— Çok çeşitli emlaklara aynı anda yatırım yapıldığı
için risk azalıyor.
— Yatırımcılar, yüksek yatırım gelirlerinden
şirketteki hisseleri oranında pay alabiliyorlar.
— EYO’lar yatırım avantajlarının yanı sıra vergi
avantajları da sunuyor. EYO şirketlerinin gelirleri,
Kurumsal Vergisi Kanunu'nun 8/4-d maddesi uyarınca
kurumlar vergisinden istisna. Ayrıca EYO
şirketlerinin ortaklarına kar dağıtmaları durumunda,
herhangi bir gelir vergisi tevfikatı yapılması da
gerekmiyor. Dolayısıyla EYO bünyesinde elde edilen
kazançlar hem kurumlar, hem de gelir vergisi
tevkifatına tabi olmadığından yatırımcılara hiç
vergilendirilmemiş bir kazanç dağıtılıyor.
— Yatırımcılar, temelde emlak yatırımı yaparken, bir
şirkete ait menkul kıymetleri satın alıp istediğinde
bunu borsada satabiliyor. Böylece, emlak
yatırımlarını menkul kıymet olarak satarak bir satış
kolaylığı kazanılmış oluyor ve bu sayede emlakın
bürokratik satış süreçleri ve müşteri bulma zorluğu
ortadan kalkıyor.
— Bu şirketlere yatırım yapan yatırımcıların bir
kısmı da, organize bir şekilde işleyen ikincil
piyasalarda işlem gören EYO hisselerini doğrudan
emlak yatırımına tercih eden uluslararası
kuruluşlardır. Bu kuruluşlar böylece gelişmekte olan
ülkelerdeki emlak getirilerinden yararlanmış olurlar
C- EYO’lara Yatırımcılara Sağladığı Haklar
Bir
emlak yatırım ortaklığının hisse senedine yatırım
yapan yatırımcı, kaynağı Türk Ticaret Kanunu olan
bazı haklara sahip olmaktadır. Bu haklar :
— Ortaklığın elde ettiği kardan payına düşen kısmını
alma hakkı,
— Ortaklığın tasfiyesi halinde tasfiye payı hakkı,
— İç kaynaklardan yapılacak sermaye artırımı
nedeniyle çıkarılacak hisse senetlerini bedelsiz
olarak alma hakkı,
— Ortaklığın sermaye artırımında yeni payları
edinmede öncelik(rüçhan) hakkı,
— Genel kurul toplantılarına katılma, konuşma ve
öneride bulunma hakkı,
— Genel kurul toplantılarında oy kullanma hakkı,
— Ortaklığın faaliyetleri ve hesapları hakkında
bilgi alma, inceleme ve denetleme hakkıdır.
D- Emlak Yatırım Ortaklıklarına Yatırım Yapmak
Emlak
yatırım ortaklığı hisse senetlerine yatırım yapmak
isteyen yatırımcılar, borsada işlem yapmaya yetkili
bir aracı kuruluşa talimat vererek hisse
senetlerinin, ilk defa halka arzı sırasında birincil
piyasalarda veya daha önce halka arzedilmiş hisse
senetlerinin ikincil piyasalarda alım satımını aracı
kuruluşlar aracılığıyla borsada gerçekleştirirler.
E- Emlak Yatırımı Yaparken Dikkat Edilmesi
Gerekenler
Yatırımcı,
yatırım yapacağı emlak yatırım ortaklığının karlılık
durumu, faaliyetleri, yatırımları ve finansman
yapısı hakkındaki bilgileri, şirketin faaliyet
raporlarından, kamuya açıklanan mali tablolarından
izlemeli, ayrıca şirketin sermaye, yönetim ve mali
yapısı ile faaliyetleri hakkındaki değişikliklere
ilişkin olarak şirket tarafından borsaya bildirilen
açıklamaları takip etmelidir.
F- Emlak Yatırım Ortaklığının Güvenilirliği
EYO'ların
portföyündeki emlakların değeri SPK'nın ilan ettiği
resmi eksperlerin yaptıkları değerleme raporuyla
belirlenir ve buna göre yatırımcılara açılır.
Böylece değerleme günündeki emlakların rayiç değeri,
emlak yatırım ortaklığı portföyüne yansıtılır. Bu
değerleme sonuçları şirketin mali tabloları ile
birlikte belirli periyodlarla ilan edilir ve
şirketin yatırımcılarının, şirketin gerçek değeri
hakkında bilgi sahibi olmaları sağlanır. Bu sayede
yatırımcılar yatırım yaptıkları şirketin portföy
değerini bilir ve yatırımlarının cari değerini
karşılaştırma imkanı bulurlar.
Ayrıca,
SPK tarafından, yatırım projelerinin yasal
düzenlemelere uygun olması, proje izinlerinin
alınması gibi hukuki yükümlülükler denetlenir. Emlak
Yatırım Ortaklığı şirketleri, faaliyetleri ile
ilgili önemli tüm kararlarını ve yatırımlarını
SPK'ya, borsaya ve yatırımcılarına açıklamak
mecburiyetindedirler.
Sermaye Piyasası Kurulu'nun temel görevi nedir?
— Sermaye piyasasının güven açıklık ve kararlılık
içinde çalışmsını,
— Tasarruf sahiplerinin yani yatırımcıların hak ve
yararlarının korunmasını sağlamaktır.
Yatırımcı yaptığı yatırımı nasıl
değerlendirebilir?
Yatırımcılar
basit olarak şirketin varlıklarının rayiç değerleri
toplamına şirketin alacakları ve diğer varlıklarını
ekleyerek ve bu tutardan borçlarını düşerek şirketin
aktif değerini bulabilirler. Net aktif değerin
şirketin hisse senedi sayısına bölünmesi halinde ise
hisse senetlerinin o gün itibariyle finansal olarak
olması gereken değer bulunur. Ancak emlak yatırım
ortaklığı hisse senetleri borsada işlem gördüğünden,
hisse senedi fiyatları genel ekonomik konjonktüre
bağlı olarak net aktif değerinden farklı olarak da
oluşabilecektir.
Emlak.sabah.com.tr |